TabbyKısaca:
- Bir kez kusup sonra normal yiyen, oynayan bir kedi genellikle evde izlenebilir.
- Kusmukta kan, art arda kusma, su bile tutamamak, halsizlik ya da karın ağrısı varsa hemen veterinere gidin.
- Haftalarca süren tekrarlayan kusma, tüy yumağı bile olsa "normal" değildir; veterinere gösterilmelidir.
- Kediye kendi başınıza insan ilacı vermeyin. Kaç kez, ne zaman ve neye benzer kustuğunu not edin.
İlaçlar, hatırlatmalar, kilo ve veteriner kayıtları, evdeki herkes için. iPhone'da ücretsiz.
Şunlardan biri varsa beklemeyin, hemen veterineri arayın: kusmukta kan ya da kahve telvesine benzer koyu parçalar; kısa sürede art arda kusma; su bile içip tutamamak; belirgin halsizlik, saklanma ya da ayakta duramama; şişmiş ya da dokununca ağrıyan karın; ip, iplik, oyuncak parçası ya da zehirli bir şey yuttuğu şüphesi; kum kabında ıkınıp çiş yapamayan (özellikle erkek) kedi; kusan yavru kedi ya da böbrek hastalığı, şeker hastalığı gibi kronik bir hastalığı olan kedi.
Kedi kusması normal mi?
Kediler insanlara göre daha kolay kusar ve arada bir kusmak tek başına ciddi bir şey anlamına gelmez. Hızlı yemek, ani mama değişikliği ya da bir tüy yumağı tek seferlik kusmaya yol açabilir.
Ama "kedi zaten kusar" diye düşünüp tekrarlayan kusmayı görmezden gelmek sık yapılan bir hatadır. Birkaç hafta boyunca düzenli kusan bir kedide, tüy yumağı çıkarsa bile, altta yatan bir sebep olabilir. Özellikle yaşlı kedilerde bağırsak hastalıkları, böbrek yetmezliği, hipertiroidi ve şeker hastalığı tekrarlayan kusmanın sık sebepleri arasındadır.
Kusma mı, geri çıkarma mı?
Veteriner size bunu soracaktır, o yüzden farkı bilmek işe yarar:
- Kusma: Kedi önce huzursuzlanır, yutkunur, salya akıtabilir; karnı kasılarak öğürür ve mide içeriğini çıkarır. Kusmuk çoğu zaman kısmen sindirilmiştir, sıvı ya da safra içerebilir.
- Geri çıkarma: Yemekten kısa süre sonra, karın kasılmadan, neredeyse zahmetsizce sindirilmemiş mama çıkar. Genellikle çok hızlı yemekle ilgilidir, ama sık oluyorsa yemek borusuyla ilgili bir soruna işaret edebilir.
- Öksürük: "Kusuyor gibi yapıp" boynunu uzatarak öğüren ama bir şey çıkarmayan kedi aslında öksürüyor olabilir. Kedilerde öksürük astımın belirtisi olabilir. Mümkünse bir video çekip veterinere gösterin.
Kusmuğun rengi ne anlatır?
Renk tek başına teşhis koydurmaz, ama veterinere ne anlatacağınızı netleştirir:
- Sarı ya da sarı köpüklü: Genellikle safradır; mide boşken kusulduğunda görülür. Sabahları ya da uzun aç kalınca oluyorsa öğünleri bölmek yardımcı olabilir, ama sık tekrarlıyorsa veterinere söyleyin.
- Beyaz köpüklü: Mide boşken mide sıvısı ve tükürük. Tek seferse izlenebilir, sık tekrarlıyorsa gösterin.
- Sindirilmemiş mama: Çok hızlı yemek ya da geri çıkarma olabilir.
- Tüy yumağı: Uzun, silindir şeklinde, içinde tüy olan kusmuk.
- Yeşil: Safra ya da yenen ot olabilir.
- Kırmızı, pembe ya da kahve telvesi gibi: Kan olabilir. Hemen veterinere gidin.
Kediler neden kusar?
- Çok hızlı yemek ya da tek seferde çok fazla yemek.
- Ani mama değişikliği ya da sofra artıkları.
- Tüy yumağı, özellikle uzun tüylü kedilerde ve tüy dökme döneminde.
- Yabancı cisim: ip, iplik, lastik, oyuncak parçası. Ağzından ip sarkıyorsa asla çekmeyin, veterinere gidin.
- Zehirlenme: zambak gibi bazı bitkiler, temizlik ürünleri, insan ilaçları.
- Enfeksiyonlar ve parazitler.
- Kronik hastalıklar: bağırsak iltihabı, böbrek yetmezliği, hipertiroidi, şeker hastalığı, pankreatit, karaciğer hastalıkları.
- İlaçlara bağlı: bazı ilaçlar mideyi bozabilir. Yeni bir ilaca başladıktan sonra kusma olduysa veterinerinize söyleyin.
Kedi kustuysa evde ne yapmalı?
Kedi bir kez kustu, ama sonrasında halsiz değil, su içiyor ve yukarıdaki acil belirtiler yoksa:
- Gözlemleyin: Ne zaman kustu, kusmuk neye benziyordu, kaç kez oldu? Gerekirse fotoğraf çekin.
- Mideyi birkaç saat dinlendirin, sonra az miktarda mama verin. Tutarsa birkaç küçük öğünle normale dönün.
- Su her zaman erişilebilir olsun. Kedi suyu bile kusuyorsa veterinere gidin.
- Kediyi uzun süre aç bırakmayın. Özellikle kilolu kediler bir günden uzun yemezse karaciğer yağlanması riski doğar. 24 saattir yemiyorsa veterinere gidin.
- İnsan ilacı vermeyin. Parasetamol gibi yaygın ilaçlar kediler için zehirlidir. Kusma ilacını yalnızca veteriner yazar.
Kusma o gün içinde tekrarlarsa, ishal ya da iştahsızlık eklenirse ya da kedi kendini iyi hissetmiyor gibiyse aynı gün veterinerinizi arayın.
Tekrarlayan kusmayı azaltmak için
- Hızlı yiyen kediye yavaş yeme kabı ya da mama bulmacası kullanın, günlük mamayı daha küçük ve sık öğünlere bölün.
- Mama değişikliğini 7–10 güne yayarak, eski mamayla karıştırarak yapın.
- Tüy yumağı için kediyi düzenli tarayın. Sık tüy yumağı kusuyorsa bunu veterinere söyleyin.
- İp, lastik, iğne iplik ve zehirli bitkileri kedinin ulaşamayacağı yere kaldırın.
Veterinere neleri not edip götürmeli?
Kusma çoğu zaman muayene sırasında olmaz; veteriner sizin anlattıklarınıza güvenir. Şunları not edin:
- Her kusmanın tarihi ve saati, yemekle arasında geçen süre.
- Kusmuğun görünüşü: renk, mama, tüy, köpük, kan. Bir fotoğraf çok işe yarar.
- İştah, su içme, kum kabı ve enerjideki değişimler.
- Kilo: tekrarlayan kusmada kilo kaybı önemli bir ipucudur. Kedi kilo tablosu rehberimiz evde tartmayı anlatıyor.
- Son zamanlarda değişen her şey: yeni mama, yeni ilaç, yeni bitki, taşınma.
Kusmayı kaydedin, ne zaman aramanız gerektiğini sorun
Her kusmayı Tabby'ye not edin; tarih ve saat kendiliğinden kaydedilir, evdeki herkes aynı kaydı görür. Tabby AI kedinizin kayıtlarına bakarak, kronik bir hastalık ya da tekrarlayan kusma gibi durumlarda veterineri aramanızı önerir. Teşhis koymaz, karar vermenize yardım eder.
Sık sorulan sorular
Kedi kusması normal mi?
Arada bir, tek seferlik kusup sonra normal yiyen ve oynayan bir kedi genellikle evde izlenebilir. Ama haftalarca tekrarlayan kusma, tüy yumağı bile olsa normal değildir ve veterinere gösterilmelidir.
Kedinin sarı kusması ne anlama gelir?
Sarı ya da sarı köpüklü kusmuk genellikle safradır ve mide boşken kusulduğunda görülür. Tek seferse izlenebilir; sık tekrarlıyorsa, kedi yemiyor ya da halsizse veterinere gidin.
Kedi kusuyor ve yemek yemiyorsa ne yapmalı?
Kusmaya iştahsızlık eşlik ediyorsa aynı gün veterinerinizi arayın. Kediler, özellikle kilolu olanlar, bir günden uzun yemezse karaciğer yağlanması gelişebilir.
Kedi kusmasına hangi ilaç iyi gelir?
Kediye kendi başınıza ilaç vermeyin. Parasetamol gibi insan ilaçları kediler için zehirlidir. Kusmanın sebebine göre gereken ilacı veteriner yazar.
Kedi kusuyor gibi yapıyor ama bir şey çıkmıyorsa?
Tüy yumağını çıkaramıyor olabilir, ama boynunu uzatıp öğüren ve bir şey çıkarmayan kedi öksürüyor da olabilir. Kedilerde öksürük astım belirtisi olabilir. Bir video çekip veterinere gösterin.
İlaçlar, hatırlatmalar, kilo ve veteriner kayıtları, evdeki herkes için. iPhone'da ücretsiz.
Bu rehber bir kedi sahibinin paylaştığı genel bilgilerdir, veteriner tavsiyesi değildir. Kediniz kusuyorsa ve emin değilseniz veterinerinizi arayın. Acil durumda bir acil veteriner kliniğine gidin.